3 پرونده فراموش شده

سیاوش پورعلی
در جریان مراسم حج امسال، خلیل دردمند، یکی از حجاج کشورمان پس از انتشار تصویری از شهید حاج قاسم سلیمانی در کنار خانه خدا در توئیتر خود، توسط نیروهای امنیتی سعودی در مسجدالحرام به اتهام عدم رعایت شئونات حج  دستگیر شده و همچنان با گذشت تقریبا دو ماه از این اتفاق، در زندان به سر می‌برد. خلیل دردمند، از اهالی دُرچه اصفهان است و براساس  اطلاع ایسنا، او در یک ماه اخیر تماسی با خانواده خود نداشته است و  با توجه به عدم ارتباط سیاسی دو کشور ایران و عربستان، او به خدمات کنسولی دسترسی ندارد. حمید نوری شهروند ایرانی ۱۸ آبان ۱۳۹۸ (نهم نوامبر ۲۰۱۹) به محض ورود به فرودگاه» آرلاندا» در استکهلم سوئد به اتهام ادعایی مطرح شده مبنی بر  مشارکت در حوادث تابستان سال ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت بازداشت شد و تحت محاکمه قرار گرفت. محاکمه نوری به اتهام ادعایی  “جنایت جنگی” و “قتل عمد” ۱۹ مرداد ۱۴۰۰ آغاز شد. بررسی پرونده او در  ۹۲  جلسه و تا ۱۳ اردیبهشت ماه امسال به طول انجامید. دادستانی سوئد روز هشتم اردیبهشت ماه پس از ارائه آخرین دفاعیه خود در کیفرخواست محکومیت حمید نوری، برای او بابت اتهام جنایت جنگی درخواست ‹›حبس ابد›› کرده بود. دادگاه منطقه استکهلم سوئد نیز در روز ۲۳ تیر ماه حمید نوری را به جرم آنچه که «نقض فاحش قوانین بین‌المللی” و “قتل عمد” خوانده شد، به حبس ابد محکوم  کرد. حمید نوری دو سال و نیم قبل در پی یک سناریوی فریبکارانه و از پیش طراحی شده توسط عناصر گروهک تروریستی منافقین که خود به روشنی به آن اعتراف کرده اند، در بدو ورود به فرودگاه استکهلم توسط پلیس سوئد بازداشت شد. بنابراین اساسا مبنای بازداشت توسط مقامات ذیربط سوئدی، مخدوش بوده است. وی در دوره بازداشت ۳۰ ماهه در سلول انفرادی، از بنیادی‌ترین حقوق انسانی محروم بوده و مورد بدرفتاری سیستماتیک و از جمله ضرب و شتم توسط عوامل زندان قرار گرفته است. ایشان همچنین بواسطه تضییقات صورت گرفته، از جمله عدم دسترسی به پزشک، حتی قادر به قرائت کامل کیفرخواست صادره توسط دادستان نبوده است. اسدالله اسدی دیپلمات ایرانی شاغل در سفارت کشورمان در وین حدود چهار سال  پیش در ۱ ژوئیه ۲۰۱۸ در ایالت بایرن آلمان به اتهام ادعایی دست داشتن در عملیات بمب‌گذاری علیه  کروهگ منافقین در پاریس بازداشت شد. ۱۱ تیر ماه ۱۳۹۷ بلژیک و اتریش،  همزمان با سفر «حسن روحانی» رئیس‌جمهور پیشین کشورمان  به اروپا، از بازداشت پنج نفر از جمله یک دیپلمات ایرانی به ظن تلاش برای بمب‌گذاری در نشست گروهک منافقین در پاریس خبر دادند. یک زوج ایرانی الاصل به این اتهام در پاریس بازداشت شدند  و بلژیک اعلام کرد که یک دیپلمات ایرانی به نام «اسدالله اسدی»  که با آنها در ارتباط بوده  در ایالت «بایرن» آلمان بازداشت شده و قرار است برای سپری کردن روند استرداد به بلژیک، در دادگاهی در «بامبرگ» حاضر شود. دادستانی آلمان هم مدعی شده بود که این دیپلمات ایرانی به زوج بلژیکی - ایرانی وسیله انفجاری حاوی ۵۰۰ گرم ماده انفجاری «استون پروکسید» داده است. در روز پنج‌شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۹ دادگاه کیفری آنتورپ، با رد مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی، وی را به بیست سال زندان محکوم کرد، حکمی که قویا از سوی ایران رد شد. چندی پیش  همسر اسدالله اسدی در توئیتر دست نوشته‌های همسرش از شرایط زندان را منتشر کرد و نوشت: چهار سال پیش بود که همسرم را در مقابل چشمان من و دو پسرمان، علیرغم مصونیت دیپلماتیک و اتهامی که هرگز ثابت نشد، در آلمان دستگیر کردند و تاکنون در شرایطی غیرانسانی در اسارت نگهداشتند. در اینجا باید متذکر شد یکی از وظایف ذاتی وزارت امور خارجه هر کشوری، انجام حمایت‌های کنسولی، دیپلماتیک و قضایی از شهروندان خود در خارج از کشور است که ممکن است به دلایل مختلفی دچار مشکل و گرفتاری در کشور دیگری شده و بعضا به خاطر اتهامات منتسب به آنها با احکام قضایی از جمله حبس‌های طولانی مدت روبرو شوند. باید دستگاه دیپلماسی ایران همواره انجام این مسئولیت را یکی از الویت‌های اساسی خود بداند و در راستای انجام این ماموریت متناسب با پرونده‌ها و کیس‌هایی که با آن روبرو بوده تلاش نماید از ظرفیت خود در سطح مختلف برای پیگیری آنها استفاده کند؛ چنان که در مورد برخی از پرونده‌ها که برای این وزارت خانه و یا افکار عمومی مهم و حساسیت‌برانگیز  بوده، شخص خود وزیر امور خارجه ورود و در جریان رایزنی با همتایان خود سعی کرده که از ظرفیت‌های دیپلماتیک در سطح بالا برای حل آن پرونده‌ها استفاده کند، تلاشی که در مورد برخی از پرونده‌ها در مدت کمی منجر به نتیجه مطلوب شده است و در  تعدادی از موارد با توجه به نوع  پرونده کنسولی  و پیچیدگی  و حساسیت  موجود در آن ، این تلاش‌ها با موفقیت چندانی روبرو نبوده وپرونده مشمول گذر زمان شده است.